Zaburzenia lękowe należą do najczęściej diagnozowanych zaburzeń psychicznych u osób dorosłych. Współczesna psychologia zaburzeń jednoznacznie wskazuje, że stany lękowe nie są przejściową słabością ani „cechą charakteru”, lecz realnym problemem zdrowia psychicznego, który znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie, relacje, pracę oraz zdrowie fizyczne.
Osoby cierpiące na zaburzenia lękowe bardzo często przez długi czas nie zdają sobie sprawy, że objawy, których doświadczają, są elementem konkretnego zespołu klinicznego. Tymczasem zaburzenia lękowe, nieleczone, mogą prowadzić do szeregu negatywnych konsekwencji – od zaburzeń snu, przez objawy somatyczne, aż po poważne ograniczenie normalnego funkcjonowania.
Czym są zaburzenia lękowe?
W ujęciu klinicznym zaburzenia lękowe to grupa zaburzeń psychicznych, których wspólnym mianownikiem jest nadmierny lęk, niepokój lub napięcie, utrzymujące się mimo braku realnego zagrożenia. Lęk przestaje pełnić funkcję adaptacyjną, a zaczyna dominować w życiu codziennym.
Zaburzenia lękowe mogą mieć charakter:
W każdym przypadku wpływają na funkcjonowanie społeczne, koncentrację uwagi, sen oraz zdolność do regulowania emocji.
Objawy zaburzeń lękowych – psychiczne i somatyczne
Objawy zaburzeń lękowych obejmują zarówno sferę psychiczną, jak i fizyczną. Bardzo często osoby cierpiące zgłaszają najpierw objawy somatyczne, nie łącząc ich z lękiem.
Objawy psychiczne:
Objawy fizyczne i somatyczne:
Często objawy lękowe są mylone z chorobami serca, problemami neurologicznymi lub innymi zaburzeniami zdrowia fizycznego.
Zaburzenia snu jako częsty objaw zaburzeń lękowych
Zaburzenia snu są jednym z najczęstszych objawów zaburzeń lękowych. Osoby cierpiące doświadczają:
Długotrwałe zaburzenia snu dodatkowo nasilają stany lękowe i pogarszają codzienne funkcjonowanie.
Rodzaje zaburzeń lękowych
Psychiatria i psychoterapia poznawczo behawioralna wyróżniają kilka głównych kategorii.
Zaburzenia lękowe uogólnione (GAD)
Uogólnione zaburzenia lękowe (generalized anxiety disorder) charakteryzują się:
Lękowe uogólnione zaburzenia często współwystępują z zaburzeniami snu i problemami z koncentracją.
Zespół lęku panicznego i napady paniki
Zespół lęku panicznego objawia się nawracającymi atakami paniki, czyli nagłymi epizodami silnego lęku. Towarzyszą im:
Napady paniki często prowadzą do unikania miejsc i sytuacji, co znacząco ogranicza normalne funkcjonowanie.
Fobie – fobie społeczne i fobie specyficzne
Fobia społeczna dotyczy sytuacji związanych z oceną przez innych.
Fobie specyficzne obejmują lęk przed:
W przypadku fobii lęk pojawia się natychmiast po kontakcie z bodźcem lub nawet na samą myśl o nim.
Inne zaburzenia lękowe
Do innych zaburzeń lękowych zalicza się:
Często są one konsekwencją traumatycznego wydarzenia, ciężkiego stresu lub śmierci bliskiej osoby.
Przyczyny zaburzeń lękowych
Badania wskazują, że zaburzenia lękowe mają charakter wieloczynnikowy. Do najczęstszych przyczyn należą:
Często nie da się wskazać jednej przyczyny, to raczej suma doświadczeń i predyspozycji.
Leczenie zaburzeń lękowych – dostępne metody
Leczenie zaburzeń lękowych powinno być dobrane indywidualnie. Najczęściej obejmuje połączenie kilku metod.
Psychoterapia
Najlepiej przebadaną formą jest psychoterapia poznawczo behawioralna, która pomaga:
Leczenie farmakologiczne
W niektórych przypadkach lekarz psychiatra zaleca:
Decyzja zawsze powinna być podejmowana z lekarzem psychiatrą.
Metody samopomocowe
Zaburzenia lękowe a życie codzienne
W życiu codziennym zaburzenia lękowe mogą prowadzić do:
Bez wsparcia osoba cierpiąca często funkcjonuje w ciągłym napięciu, co dodatkowo utrwala objawy.
Podsumowanie
Zaburzenia lękowe są poważnym, ale uleczalnym problemem zdrowia psychicznego. Obejmują różne postacie – od zaburzeń lękowych uogólnionych, przez zespół lęku panicznego, aż po fobie i zaburzenia adaptacyjne.
Wczesne rozpoznanie objawów lękowych oraz odpowiednie leczenie zaburzeń lękowych pozwala ograniczyć szereg negatywnych konsekwencji i odzyskać normalne funkcjonowanie.
Sesje dedykowane znajdziesz poniżej artykułu
